คอลลาเจน คืออะไรกันนะ

หากพูดถึง คอลลาเจน แล้ว เชื่อว่าทุกคนคงจะนึกออกและคุ้นหูคุ้นตากันเป็นอย่างดี เพราะว่าในทุกๆ วันนี้มีผลิตภัณฑ์มากมายที่ผสมและนำเจ้า คอลลาเจน นี้มาสร้างเป็นจุดเด่น จุดขายให้กับผลิตภัณฑ์ของตนเองกันทั้งนั้น ไม่ว่าจะเป็นเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ อาหารเสริมชนิดต่างๆ จนไปถึงเครื่องสำอาง จนทำให้คอลลาเจนได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก ด้วยสรรพคุณที่มีการโฆษณาว่าเป็นสิ่งที่น่าลิ้มลอง ช่วยในเรื่องของการทำให้ผิวมีความชุ่มชื้น ไม่เหี่ยวไม่ย่น และอีกมากมายจนนับไม่ถ้วน แต่แล้วจริงๆ เจ้า คอลลาเจน นี่มันคืออะไรกันละ ในร่างกายเราก็มีไม่ใช่หรอ งั้นทำไมเราต้องหารับประทานเพิ่มอีกละ เพื่อไขข้อข้องใจนี้ ทางเราจึงได้จัดทำบทความดีๆเกี่ยวกับ คอลลาเจน ในร่างกายของเรามาให้รับชมกันคะ ไปดูกันเลย
คอลลาเจน คือ โปรตีนชนิดหนึ่งที่อยู่ภายใต้ชั้นหนังแท้ มีชื่อเรียกว่า คอลลาเจน โปรตีน เป็นโปรตีนที่มีความสำคัญต่อผิวหนังเป็นอย่างมาก เพราะเป็นส่วนสปริงของผิวหนังที่ทำให้เกิดการสร้างความตึงให้กับผิวหนังชั้น เนื้อแท้ ซึ่ง คอลลาเจน จะมีปริมาณที่มากถึง 1 ใน 3 ของโปรตีนในร่างกายและอยู่คู่กับโปรตีนที่มีชื่อว่า อิลาสติน โดยจะทำงานร่วมกันกับ คอลลาเจน ช่วยเสริมสร้างผิวให้เต่งตึงแข็งแรง โดยอิลาสตินจะทำให้ผิวมีความยืดหยุ่น ทำให้ไม่มีริ้วรอย โดย คอลลาเจน ก็มีด้วยกันหลากหลายชนิดมากๆ โดยในปัจจุบันได้มีการค้นพบแล้ว 19 ชนิดด้วยกัน
คอลลาเจน ในร่างกายของเรานั้นจะมีมากในวัยเด็ก ซึ่งแสดงให้เห็นว่าผิวหนังของเด็กจะมีความนุ่มนิ่มและเต่งตึงมากกว่าในวัยอื่นๆ และเมื่อต่อมาจนถึงวัยประมาณ 25 ปีขึ้นไปนั้น คอลลาเจน จะเริ่มการเสื่อมสภาพลงไปเรื่อยๆ โดยจะลดลงเป็นอัตรา 1.5 % ต่อปี นั่นหมายความว่าร่างกายของเราจะเหี่ยวย่นลงไปเรื่อยๆนั่นเอง และนอกจากนี้การสูญเสียของ คอลลาเจน นอกจากจะเกิดตามธรรมชาติแล้วยังมีสาเหตุอื่นๆ มาเป็นปัจจัยทำให้ร่างกายเราสูญเสียไปอีกด้วย เช่น ได้รับปริมาณรังสี UV ใปริมาณที่มากเกินไปหรือสะสมในทุกๆ วัน การดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ผสมอยู่ การสูบบุหรี่ เป็นต้น ซึ่งจะทำให้ คอลลาเจน ที่มีการลดลงในทุกๆ ปีนั่นมีการลดลงเพิ่มขึ้นไปอีกด้วย
และนี่คือข้อมูลเกี่ยวกับ คอลลาเจน ในร่างกายของเรานั่นเอง นี่เป็นเหตุผลที่ว่าผลิตภัณฑ์ต่างๆ ต้องนำเอา คอลลาเจน มาเป็นส่วนหนึ่งชองสินค้าเนื่องจาก คอลลาเจน มีความสำคัญกับผิวของเราอย่างมาก หากเกิดการสูญเสีย คอลลาเจน ไปหมดแล้วไม่อยากจะคิดเลยคะ เพราะเรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่จริงๆสำคัญผู้หญิงจริงไหมคะ

“ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร” หรือ “อาหารเสริม” เลือกอย่างไรคุ้มค่าและปลอดภัย

“ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร” หรือที่เคยเรียกกันในชื่อเดิมว่า “อาหารเสริม” เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่เป็นที่สนใจในหมู่ชุมชนคนรักสุขภาพ ด้วยความหวังว่าผลิตภัณฑ์เหล่านี้จะช่วยเสริมสร้างสุขภาพให้แข็งแรงยิ่งขึ้น หรือช่วยเสริมสร้างความงามให้สวยและดูอ่อนกว่าวัย หรือช่วยรักษาทรวดทรงให้สวยเพรียวลม ฯลฯ ด้วยความเชื่อและความหวังว่า สิ่งเหล่านี้จะมีคุณประโยชน์คุ้มค่ากับค่าใช้จ่ายต่างๆ ที่สูญเสียไป หลายคนใช้แล้วได้ผลดี ในขณะที่อีกหลายคนเช่นกันใช้แล้วไม่ได้ผล จึงใคร่ขอเสนอแนวทางในการเลือกใช้ “ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร” หรือ “อาหารเสริม” ไว้พอสังเขป ดังนี้

1. ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารนี้ตามกฎหมายจัดให้เป็นกลุ่มเดียวกับอาหารและไม่ได้จัดว่าเป็นยา ทั้งนี้เพราะยังไม่มีการศึกษาหรือมีหลักฐานทางการแพทย์มายืนยันว่า ได้ผลดีและผลเสียต่อสุขภาพอย่างไร? ผลิตภัณฑ์เหล่านี้จึงเทียบได้เท่ากับอาหารทั่วไปที่เรารับประทานกันอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน ที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย ทำให้เกิดพลังงาน ช่วยซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ และเสริมสร้างการเจริญเติบโตให้กับร่างกายของเรา ซึ่งไม่มีคุณสมบัติในทางยาที่ช่วยในการป้องกันหรือรักษาโรคที่เป็นปัญหาสุขภาพที่พวกเราประสบกันอยู่

    2. ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารนี้มักจะอาจมีการศึกษาหรือมีหลักฐานทางการแพทย์ที่ไม่ดีเพียงพอมายืนยันว่า ได้ผลดีและผลเสียต่อสุขภาพของมนุษย์อย่างไร? แต่อาจจะมีเฉพาะการศึกษาในสัตว์ทดลอง เช่น หนู ลิง หรือกระต่าย เป็นต้น ซึ่งการที่ได้ผลดีต่อสัตว์เหล่านี้ก็ไม่ได้เป็นเครื่องยืนยันที่ชัดเจนว่าจะใช้ได้ผลดีในมนุษย์ เพราะ “มนุษย์ไม่ใช่สัตว์” และถ้าได้ผลดีในมนุษย์ก็ควรมีการศึกษาในมนุษย์เพื่อยืนยันความสำเร็จของผลิตภัณฑ์เสริมอาหารชนิดนั้นที่ชัดเจนเสียก่อน

     อีกประเด็นหนึ่งก็คือผู้ผลิตหลายรายพยายามนำผลการศึกษามาอ้างอิงว่ามีการศึกษาในคนแล้ว ในเรื่องนี้ควรพิจารณาถึงจำนวนคนหรือที่นิยมเรียกว่า “จำนวนตัวอย่าง” ที่ใช้ในการศึกษานั้นๆ ด้วย เพราะการที่ได้ผลในคน 5-10 คน ก็ไม่ได้หมายความว่าจะได้ผลในทุกคน เพราะในอดีตมียาหลายชนิดที่จะเห็นผลชัดเจนก็ต่อเมื่อได้ใช้ในผู้ป่วยเป็นพันเป็นหมื่นคนแล้ว ยกตัวอย่างเช่น ยาคลอแรมเฟนนิคอล ที่พบว่าเป็นพิษต่อเลือดชนิดรุนแรง และทำให้เสียชีวิตทุกราย ซึ่งพิษนี้จะพบในผู้ที่ใช้ยาเพียง 1 หรือ 2 รายเท่านั้น จากผู้ใช้ยาทั้งหมดประมาณหนึ่งหมื่นคน เป็นต้น ดังนั้นจำนวนคนที่ศึกษาจึงเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ควรพิจารณาก่อนเลือกซื้อผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เพราะคุณอาจจะเป็น “หนึ่งในหมื่น” ก็เป็นได้

     3. เมื่อมองในเชิงธุรกิจมีส่วนสำคัญทำให้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเหล่านี้เป็นที่รู้จัก คุ้นเคย และเข้าถึงประชาชนได้อย่างกว้างขวางทั้งทางโฆษณาตามสื่อต่างๆ และการขายตรง แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นด้วยแรงจูงใจทางธุรกิจเพื่อผลกำไรหรือส่วนแบ่งการตลาด ซึ่งส่งผลโดยตรงทำให้การถ่ายทอดข้อมูลแต่เฉพาะผลดี โดยที่ไม่ได้กล่าวถึงผลเสียที่อาจเกิดขึ้นได้
     สรุปว่าการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์เสริมอาหารควรเข้าใจว่าสิ่งเหล่านี้เป็นเช่นอาหารไม่ใช่ยา ควรศึกษาถึงผลดีและผลเสียให้ครบถ้วน เพราะผู้ผลิตส่วนใหญ่ดำเนินธุรกิจโดยมีกำไรเป็นผลตอบแทน เพราะต้องการให้ได้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ดีมีประโยชน์กับสุขภาพจริงๆ ไม่ได้เป็นปัญหาเป็นพิษต่อตับ ไต หรืออวัยวะอื่นๆ ของร่างกายของเราที่ประมาณค่ามิได้ แถมยังต้องสูญเสียทรัพย์สินเงินทอง ตลอดจนความรู้สึกที่ถูกหลอก (แต่เฉยไว้ตามแบบไทยไทย) แต่ก็มีเหลือเล็ดรอดออกมาเป็นข่าวบ้างบางระยะ

    ในส่วนลึกของจิตใจที่เป็นเภสัชกรก็อยากให้มีการคิดค้นและนำเสนอผลิตภัณฑ์ที่ดีมีประโยชน์กับสุขภาพร่างกายจริงๆ ออกมารับใช้สังคมให้มากขึ้นๆ จึงอยากฝากข้อคิดเหล่านี้ไว้ให้ท่านผู้อ่านได้พิจารณากันก่อนเลือกซื้อผลิตภัณฑ์เสริมอาหารต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ อย่างไรก็ตามถ้าคุณมีข้อสงสัยในเรื่องเล่านี้ก็ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ครับ

“โครงการล้านคำถามเรื่องยา ปรึกษาเภสัชกร โดบความร่วมมือของสภาเภสัชกรรม กับ อย.”